Home   Brievenrubriek   Medewerking   Vragen   Onderhoud site   Links   Bronnen   Contact   Auteursrechten   Alle fotoalbums

Bruinkoolwinning  Limburgse mijnen

  Klik hier voor het album Foto's Carisborg Tamme Hager Nieuw

Bruinkoolwinning Annagroeve

Bruinkoolwinning Carisborg

Bruinkoolwinning Bergerode

Bruinkoolwinning Jaartsveld

Klik hier voor ansichten

Onderstaand artikel aangeleverd door Harrie Systermans met dank aan hem

24 Augustus 1951. Limburg Dagblad.    „ANNA'S” TROTS.   www .limburgsemijnen .nl © bron Limburgs dagblad 1951

Een diepe kuil naast een hoge berg;

Transportband van de Anna vervoert per uur honderd ton Bruinkool.

Om de kool te bereiken moet men eerst 32 meter dekterrein afgraven:

Op de plaats waar de sterke helling, de verbinding tussen Eijgelshoven en Chévremont recht buigt en de weg naar Haanrade begint, doemt een reusachtige berg op.

Eigenlijk is dit gezichtsbedrog want als ge de moeite zou nemen er tegen op te klauteren zoudt gij bemerken dat het slechts de kunstmatige verlenging is van de hoogvlakte, waarop o.a. Chévremont ligt.

Wandelt ge echter verder, en we nemen onmiddellijk aan dat gij dit zult doen, want een tocht naar boven bezorgt U een onvergetelijk uitzicht, ver Duitsland in, dan ziet ge vlak achter de hoge berg een diepe kuil, waarin heel ver weg speelgoedmachientjes en kleine mannetjes bezig zijn met iets, wat ge niet op het eerste gezicht zult onderkennen. Intussen zijt ge tenminste enige malen opzij moeten gaan voor een grote trailer met aanhangwagen welke met een bruin-zwart goedje wegrijdt. Hier ligt in een verloren hoekje van Nederland de Bruinkoolgroeve “Anna” en enige groeve in ons land waar nog op grote schaal bruinkool wordt geproduceerd. Hier zit een voorraad, voldoende om de brikettenfabriek van de Carisborg 25 jaar op volle toeren te laten werken. Ongeveer de gehele produktie van de “Anna” wordt met grote trailers, die 25 ton ruwe bruinkool in een keer meenemen om naar Carisborg te Heerlen te worden gebracht waar men er, zoals wij enige tijd geleden nog uitvoering hebben beschreven, er industrie en een kleine voorraad huisbrandbriketten van maken.

Doch voordat de bruinkool op Carisborg arriveert, is heel wat werk nodig geweest, om hem uit de grond te halen. De groeve “Anna” is in de vorm van een grote ronding in de berg uitgegraven. Het dekterrein dat moet worden verwijderd voordat men de kool bereikt is ongeveer 32 meter dik. De dikte van de bruinkoollaag wisselt. In het centrum van het veld bedraagt ze ongeveer 20 meter om dan naar de kanten uit te lopen naar 7 á 5 meter dikte. De afgraving van het dekterrein geschiedt in drie etappes.

Een dragline begint met de klei, een laag van 2 tot 3 meter te verwijderen. Dan volgt er een laag van 12 tot 15 meter zand en grint waarop een lepelbagger zijn beste krachten beproeft en vervolgens nog een laag van 15 meter, waarvoor een tweede lepelbagger is ingezet. Vrachtauto´s rijden af en aan om de grond aan de andere kant van de groeve te storten. Een enkele maal is er wel een liefhebber voor het grint en het zand dat hij gratis kan krijgen, als hij het zelf komt ophalen, maar hiermede raakt de “Anna” nog geen half procent van haar grondvoorraad kwijt. Als dit dekterrein verwijderd is komt de bruinkool bloot. Voordat de ontkoling begint, laat men er nog een laagje grint op liggen om verwering te voorkomen. Dit laagje wordt er afgehaald door een kleine grijper, welke tevens tot taak heeft het terrein te egaliseren, voor de hijskraan, welke de kool uit de grond schept.

Happen van twee ton:

De hijskraan welke is opgesteld op de rand van de diepe kuil, is een der grootste welke er in Nederland zijn. In een regelmatige cadans laat hij de grijper in de diepte zakken, om hem gevuld met telkens 2 ton bruinkool op te halen. Dit is een nauwkeurig werkje, omdat niet alle bruinkool even goed is. De beste kwaliteit is bestemd voor de briketfabriek, de mindere voor het stoken van het ketelhuis, terwijl er ook nog bruinkool zit waar zoveel zandaders doorlopen dat hij waardeloos is.

De eerste twee soorten houdt de grijper, waarvan elke greep gecontroleerd wordt, zorgvuldig gescheiden. De waardeloze kool wipt hij met een elegante reuzezwaai enige tientallen meters verder tegen de andere kant van de groeve. De grijper lost zijn voorraad in een bunker welke aan het begin staat van de 600 meter lange transportband. Deze band, die is gemonteerd in drie gedeelten, brengt de kool in een gestaag voortschuivende stroom uit de groeve naar de verlaadinstallatie. Buiten de groeve moet de kool nog 18 meter omhoog om gestort te kunnen worden in de vijf, 60 ton metende bunkers, welke hun voorraad lossen in de trailers, die, zoals gezegd de kool naar de Carisborg te Heerlerheide transporteren.

“Anna´s trots”

Deze reusachtige transportband is de trots van de „Anna" en haar bedrijfsleider, de heer Simons. Hij is nu ongeveer een jaar In gebruik en heeft in deze tijd zijn groot nut ruimschoots bewezen. Per uur vervoert hij 100 ton bruinkool en dit gedurende ongeveer 16 uur per dag. Vroeger moesten de trailers geladen worden in de groeve zelf, hetgeen lang zo vlot niet ging en ook nog al eens stagnatie veroorzaakte, vooral bij nat weer als de wagens in de modder bleven steken. Want de „Anna" kan zich niet veroorloven voor enige maanden telkens een prima verharde weg in de groeve aan te leggen. Voor enige maanden inderdaad, want de groeve verplaatst zich steeds. Terwijl de kraan beneden de bruikool opdiept, gaan de dragline en de lepelbagger door het dekterrein te verwijderen, zodat de bruinkoolproductie kan doorgaan. De transportband moet dan ook steeds verlegd worden. Dit gebeurt al draaiend, omdat het eindpunt van de band steeds hetzelfde blijft.

Welk ontzaglijk werk het verwijderen van het dekterrein met zich meebrengt, blijkt wel uit het feit, dat er in een maand 90.000 kubieke meters grond verzet werd. De kuil, waaruit de bruinkool is verwijderd, is

36 meter diep. Op de bodem staat een laagje water, dat door een pompinstallatie, welke bestaat uit twee grote en twee kleine pompen, regelmatig wordt weggezogen en als een helder beekje van het terrein wegvloeit.

De concessie van de Maatschappij Carisborg, welke de groeve „Anna" exploiteert, loopt ongeveer tot het kerkhof van Haanrade. Aan de andere kant, in het Holszkuilenveld is echter nog een groot stuk niet In exploitatie. Dit zal te zijner tijd aan de beurt komen, zodat de bruinkoolnijverheld in deze uithoek van Nederland voorlopig nog wel aan een belangrijk aantal mensen werk blijft verschaffen. 
www .limburgsemijnen .nl © bron Limburgs dagblad 1951